ABD İran Anlaşması Küresel Piyasaları Hareketlendirdi
ABD ve İran arasında varılan üst düzey mutabakat zaptı küresel piyasalarda hareketliliğe neden oldu. Anlaşmanın detayları ve olası etkileri yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.
Orta Doğu’daki gelişmeler küresel piyasalarda fiyatlamaları etkilemeye devam ederken, ABD ve İran arasında üst düzey bir mutabakat zaptı imzalandı. Dün üst düzey bir ABD’li yetkilinin duyurduğu anlaşma, ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, İran adına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandı.
ABD’li yetkili, anlaşmanın müzakereler ve ilişkilerin geleceğine dair bir çerçeve sunduğunu belirtti. Yetkili, İran’ın nükleer programları, nükleer silah üretmediğinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamaması konularında işbirliği yapması durumunda dünya ekonomisine daha sıcak karşılanacağını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma kapsamında Tahran yönetiminin ‘Asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair’ bir anlaşmaya varıldığını duyurdu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise anlaşmanın sadece geniş bir çerçeve sağladığını ve detayların sonraki müzakerelerde belirleneceğini söyledi.
Anlaşma Detayları ve Piyasa Tepkileri
ABD ve İran arasındaki anlaşma, dün küresel piyasalarda bir ralli havası estirdi. Ancak, anlaşmanın detaylarının netleşmemesi nedeniyle yeni günde yatırımcıların temkinli bir tavır sergilediği gözlemleniyor. Hürmüz Boğazı’ndan transit geçişe yeniden başlanmasına yönelik güven ortamının oluşmasının haftalar sürebileceği tahminleri, piyasalardaki temkinli görünümün sürmesine neden oluyor.
Anlaşmanın ilk etapta piyasalarda rahatlama sağlaması beklenirken, ABD ile İsrail’i karşı karşıya getirebileceğine dair haber akışı, sürecin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Analistler, iki tarafın anlaşmaya varmasının piyasalardaki önemli bir oynaklık kaynağını ortadan kaldırabilecek diplomatik bir adım olduğunu ancak anlaşmanın kalıcılığına dair endişelerin sürdüğünü belirtiyor.
Piyasaların odağının yarınki Fed toplantısına çevrilmesi de risk iştahının azalmasına yol açtı. Dış politika gündeminde yer alan Fransa’daki G7 Zirvesi de yatırımcıların dikkatini çekiyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki savaşın üzerinden üç aydan fazla zaman geçmesine rağmen küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğunu bildirdi. Georgieva, emtia fiyatları, enflasyon ve finansal koşulların etkilendiğini ancak henüz küresel bir yavaşlamaya işaret etmediğini ekledi.
ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, haziranda 5,7’ye inerek beklentilerin altında kaldı. Sanayi üretimi ise mayısta aylık yüzde 0,1 arttı.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,48, dolar endeksi 99,80 ve altının onsu 4 bin 322 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise 82,4 dolardan alıcı buluyor.
Küresel Borsalarda Hareketlilik
New York borsası, ABD-İran mutabakatı ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle pozitif bir seyir izledi. Elon Musk’ın şirketi SpaceX’in halka arz sürecini tamamlaması ve 85,7 milyar dolar gelir elde etmesi, piyasalarda dikkat çeken bir diğer gelişme oldu.
Petrol fiyatlarındaki düşüş, enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluştururken, enerji maliyetlerindeki düşüşten fayda sağlayan hava yolu şirketlerinin hisselerini destekledi. Exxon Mobil ve Chevron hisseleri düşerken, United Airlines, American Airlines ve Delta Air Lines hisseleri değer kazandı. Fox hisseleri ise Roku’nun satın alınma haberiyle geriledi.
Dow Jones endeksi yüzde 0,92, S&P 500 endeksi yüzde 1,65 ve Nasdaq endeksi yüzde 3,07 yükseldi. Dow Jones endeksi 51.945,89 puanla rekor seviyeye ulaştı.
Avrupa borsaları, ABD-İran anlaşmasının etkisiyle İngiltere hariç yükselişle günü tamamladı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yüksek enerji fiyatlarının ekonominin diğer alanlarına sirayet ettiğini belirterek enflasyonun ikinci tur etkilerine karşı tedbir mesajı verdi. Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel de ECB’nin enflasyon riskine karşı ihtiyatlı duruşunu sürdüreceğini bildirdi.
Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi nisanda geçen yıla göre yüzde 0,3 arttı. Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,05, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,4 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,66 değer kazanırken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,39 geriledi.
Asya Piyasaları ve Japonya’nın Faiz Kararı
Asya borsaları, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı ve Çin’den gelen zayıf makroekonomik veriler sonrasında karışık bir seyir izledi. BoJ, politika faizini 25 baz puan artırarak 1995’ten bu yana ilk kez yüzde 1’e çıkardı.
Banka, enflasyonun yüzde 2’ye yaklaşması ve finansal koşulların elverişli olması nedeniyle politika faizini yükseltmeye devam edeceğini belirtti. Orta Doğu’daki durumun Japonya’nın ekonomik faaliyetleri üzerindeki etkisinin yakından takip edileceği vurgulandı. BoJ ayrıca, Japon devlet tahvillerine yönelik aylık alım tutarını azaltma planını da açıkladı.
Çin’de mayıs ayına ilişkin perakende satışlar yüzde 0,6, kentsel sabit varlık yatırımları ise yüzde 4,1 azaldı. Yeni konut fiyatları düştü, ancak sanayi üretimi beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Avustralya Merkez Bankası politika faizini yüzde 4,35’te sabit tuttu. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,9 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yatay seyretti. Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 3,64 artışla 14.446,42 puandan tamamladı. Dolar/TL 46,3030’dan işlem görüyor. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 218,98 baz puana gerileyerek 19 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesini gördü.
Yorum Yap