TRT World Forum Enerji Krizleri ve Güvenliği Ele Aldı

İstanbul Kongre Merkezi’nde devam eden TRT World Forum’da, enerji krizleri ve küresel güvenlik konuları masaya yatırıldı. Bu yıl “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” temasıyla düzenlenen forum, enerji güvenliği ve arzındaki dalgalanmaların etkilerini mercek altına aldı.

Enerji Güvenliği ve Türkiye’nin Rolü

Forum kapsamında düzenlenen “Enerji Krizlerinin Artçı Sarsıntıları: Baskı Altındaki Kurumlar” başlıklı panelde konuşan Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Talha Köse, Türkiye’nin enerji alanındaki stratejik konumuna dikkat çekti. Köse, Türkiye’nin enerji köprüsü rolünden bir enerji merkezine dönüşme hedefini vurguladı. Enerji akışının kısıtlanmasının sadece Türkiye’yi değil, Avrupa ve diğer ülkeleri de olumsuz etkilediğini belirten Köse, Türkiye’nin enerji ve ticaret yollarını koruma kabiliyetini ön plana çıkardı.

Köse, Rusya ve Orta Doğu ülkeleri gibi tüm ortaklarla iyi ilişkiler sürdürmenin önemine değinerek, barışın sağlanmasının öncelikli hedef olduğunu ifade etti. Enerji geçiş yollarının güvenliğini sağlamanın yanı sıra, diplomatik ve arabuluculuk kabiliyetlerini de kullanarak kriz anlarında yardım etmeye hazır olduklarını aktardı.

Köse, finansal, savunma, diplomatik ve arabuluculuk yetenekleriyle Orta Doğu, Orta Asya ve Hazar ülkelerine gerçek bir enerji merkezi kurma niyetini gösterdiklerini belirtti. Bu durumun, farklı yetkinlikler gerektirdiğini ve Türkiye’nin bu alanlardaki yatırımlarıyla başarısını kanıtladığını söyledi.

Avrupa’nın Enerji Bedeli ve Yenilenebilir Çözümler

Eski Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Enerjiden Sorumlu Üyesi Kadri Simson, AB ülkelerinin büyük fosil yakıt ithalatçıları olduğunu ve küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların bedelini Avrupalıların ödediğini dile getirdi. Simson, bu yıl Avrupalıların aynı miktardaki fosil yakıt için 150 milyar avrodan fazla ekstra ödeme yaptığını açıkladı.

Simson, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı savaşının ardından doğal gaz arzının kesilmesiyle Avrupalıların ithalat için 600 milyar avroyu aşkın ödeme yaptığını hatırlattı. Bu bağlamda, Azerbaycan’ı Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan Güney Gaz Koridoru’nun maksimum kapasite sağlayarak Türkiye’nin önemli bir rol oynadığını vurguladı.

Küresel çapta hiçbir gaz üreticisinin Rusya’dan sağlanan hacmin yerini tek başına dolduramadığını belirten Simson, Avrupa’nın sorunu yenilenebilir enerjiye yönelerek aştığını söyledi. Onlarca gigavatlık yeni rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesinin devreye sokulduğunu ve elektrik üretiminde gaz yakma oranının azaldığını aktardı. Günümüzde Avrupa’nın elektrik üretiminde rüzgar ve güneş enerjisinin, tüm fosil yakıt santrallerinin toplamından daha fazla elektrik ürettiğini ekledi.

Moldova’nın Enerji Bağımsızlığı ve Diplomatik Çözümler

Eski Moldova Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ile Avrupa Entegrasyonu Bakanı Nicu Popescu, Moldova’nın Rusya-Ukrayna Savaşı öncesinde de enerji şokları yaşadığını anımsattı. 2022’de Moldova’ya gaz arzının fiilen kesildiğini belirten Popescu, ülkesinin Rus gazına olan yüzde 100 bağımlılıktan sıfır bağımlılığa 2-2,5 yıl içinde geçtiğini ifade etti.

Elektrik konusunda ise Moldova ve Ukrayna’nın, Rusya’nın işgal girişimiyle birlikte Rus elektrik şebekesinden ayrılarak Avrupa elektrik şebekesine bağlandığını anlatan Popescu, uygulanan çözümün yenilenebilir ve yeşil enerjiye hızlandırılmış geçiş olduğunu vurguladı. Popescu, 3 yıl içinde yenilenebilir elektrik oranlarını yüzde 3’ten yüzde 30’a çıkardıklarını belirtti.

Cenevre Güvenlik Politikası Merkezi (GCSP) Uluslararası Güvenlik Diyaloğu Departmanı Direktörü Alexandra Matas, enerji ve jeopolitik arasındaki ilişkiye dikkat çekerek, siyasi anlaşmazlıkların çözümünde diplomasinin birincil araç olarak kullanılmamasının sorunlara yol açtığını söyledi. Matas, arabuluculuk çabalarında Türkiye gibi yeni aktörlerin artan rolünü ve gayriresmi diplomasinin kullanımını olumlu gelişmeler olarak değerlendirdi.

• #Enerji Krizi
• #TRT World Forum