Hürmüz Gerilimi Küresel Piyasaları Vurdu

Orta Doğu’daki artan gerilim, uluslararası finans piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. Bu açıklama, bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi ise mevcut mutabakatın kriz sürecine girdiğini ifade etti.

Hürmüz’de Saldırı ve Çelişkili Açıklamalar

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda ülkeye ait iki tankerin İran’a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını bildirdi. Saldırıda bir mürettebat hayatını kaybederken, sekiz personel yaralandı. Bu saldırılar, bölgedeki risk algısını artırarak yatırımcıları temkinli olmaya itti.

Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi, diplomatik süreci tehlikeye attı. Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığına dair endişeleri artırdı.

ABD ve İran arasındaki gerilim, petrol fiyatlarını yükseltirken, Hürmüz Boğazı üzerindeki çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltti. Bu durum, küresel ham petrol arzında aksamalara ilişkin endişeleri canlandırarak küresel faiz oranlarına ilişkin belirsizliği artırdı.

Yapay zeka hisselerindeki yükselişin aşırıya kaçtığına dair endişeler piyasalara yön vermeye devam ederken, yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor. ABD’de bugün açıklanacak enflasyon verisi, piyasaların odağında bulunuyor.

Son bir aylık dönemde petrol fiyatlarındaki geri çekilme sonrası ABD’de TÜFE’nin aylık bazda değişim göstermesi beklenmiyor. Bu veri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz beklentilerini şekillendirecek. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtti.

Fed Başkanı’nın Kongre’deki para politikası raporu sunumu da piyasaların gündeminde yer alacak. Bilanço döneminin başlamasıyla piyasalardaki oynaklığın yüksek kalabileceği ve açıklanacak şirket sonuçlarına bağlı olarak hisse bazlı ayrışmaların öne çıkabileceği tahmin ediliyor. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan gibi büyük ABD bankalarının bilançoları yatırımcıların odağında olacak.

ABD Hazine Bakanlığı’nın haziran ayı bütçe dengesi raporuna göre, federal hükümet haziranda 120 milyar dolarla beklentilerin altında bütçe açığı kaydetti. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının şiddetlenmesi, Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik sıkıntılarının artmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 85 doların üzerine çıktı. Brent petrolün varil fiyatının 85 doları aşması, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamaları güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.

Petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyrediyor. Dolar endeksi düşüşe geçerken, altının onsu yatırımcılara alım fırsatı sunarak yükseldi.

New York borsasında ABD ile İran arasındaki gerilim ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı etkili oldu. Yarı iletken hisselerindeki satışlar da piyasalar üzerinde baskı oluşturdu. Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri değer kaybetti.

Avrupa borsalarında, artan jeopolitik gerilimlere karşın alış ağırlıklı bir seyir izlendi. Telekomünikasyon ve enerji hisselerindeki güçlü seyir kayıpların telafi edilmesine katkı sağladı. Ancak teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı. Avrupa’da tahvil piyasalarında satış baskısı öne çıkıyor. İngiltere Merkez Bankasının (BoE) yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Rusya’nın Yamal LNG tesisinden bu yılın ilk yarısında rekor seviyede LNG ithalatı yaptı. AB, Rus istihbarat görevlileri, bilgisayar korsanları ve bağlantılı şirketlere yaptırım kararı aldı. Hava yolu yolcularının haklarını koruyan yeni düzenlemeler onaylandı. Avrupa borsaları karışık bir seyirle güne başladı.

Asya piyasalarında satış baskısı arttı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Güney Kore Merkez Bankası’nın artan enflasyonist baskılardan dolayı politika faizini artırması bekleniyor. Japonya’da sanayi üretimi beklentilerin altında arttı. Asya borsaları kapanışa yakın geriledi.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü değer kaybederek tamamladı. Dolar/TL hafif artışla işlem görüyor. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmeleri takip edeceklerini belirtti.

• #ABD
• #Hürmüz Boğazı