Türkiye’de .tr Alan Adı Sayısı 1,3 Milyona Ulaştı TRABİS Etkisi

Türkiye’de “.tr” uzantılı aktif internet alan adı sayısı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesinde faaliyet gösteren TRABİS’in (TR Alan Adları Sistemi) devreye girmesiyle birlikte 1,3 milyona ulaştı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın pazar verileri, 2022’den bu yana kaydedilen bu önemli artışı ortaya koydu.

Türkiye’deki .tr alan adlarının yönetimi 1991’den 2008’e kadar Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008 yılında çıkan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adı tahsis yetkisini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devretti.

Bakanlık, 7 Kasım 2010 tarihinde yayımlanan İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile “.tr” uzantılı alan adlarının tahsis ve yönetim görevini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) verdi.

TRABİS ile Yeni Dönem ve Güncellemeler

BTK, bu görevi kapsamında 14 Eylül 2022’de TRABİS’i (TR Alan Adları Sistemi) faaliyete geçirdi. Sistem, Türkiye’deki alan adı yönetiminde yeni bir dönemi başlattı.

TRABİS’in geliştirilmesi sürecinde, 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile güncellemeler yapıldı. Bu güncellemeler, “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirledi.

Yeni düzenlemelere göre, “.a.tr” tahsislerinde kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanındı.

TRABİS, “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ücretlerini Kurul kararıyla düzenliyor. Buna göre, “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adları ücretsiz olarak tahsis ediliyor.

TRABİS öncesi dönemde Türkiye’de yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu. TRABİS’in 2022’de devreye girmesiyle birlikte bu sayı 1,3 milyona yükseldi.

Popüler Alan Adları ve Uluslararası Barındırma Durumu

TRABİS kayıtlarına göre, “.com.tr” uzantılı internet siteleri 988 bin 743 adetle en büyük payı oluşturuyor. Bunu 180 bin 62 ile “.tr” uzantısı takip ediyor.

Sırasıyla 29 bin 974 adetle “org.tr” ve 27 bin 386 adetle “net.tr” uzantıları da yoğun ilgi görüyor. Ayrıca “.web”, “.av”, “.bel”, “.edu” gibi çeşitli mesleki alan adları da sistemde yer alıyor.

Bu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Yüzde 6’sı Almanya’da, yüzde 5,3’ü ABD’de ve yüzde 2,1’i Fransa’da hizmet veriyor.

Hollanda yüzde 1,6, Kanada yüzde 0,9, İngiltere yüzde 0,7 oranında barındırma sağlıyor. Geriye kalan yüzde 2,2 ise diğer ülkelerde konumlanıyor.

İnternet Alan Adları Yönetmeliği, “.tr” uzantılı alan adları uyuşmazlıklarının çözümü için Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması’nı (UÇM) devreye soktu. BTK bu mekanizmanın usul ve esaslarını düzenledi.

TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali kaynaklı anlaşmazlıklarda hızlı, etkin ve adil alternatif çözüm yolları sunuyor.

Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, mahkemeye gitmeden uyuşmazlıkların giderilmesini amaçlıyor.

• #BTK
• #TRABİS